Το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) ιδρύθηκε το 1983 από το Φώτη Καφάτο, τότε καθηγητή στο Harvard. Μετά από 40 χρόνια λειτουργίας, το ΙΜΒΒ έχει καταφέρει αφενός να αποδειχτεί ένα κορυφαίο ερευνητικό ινστιτούτο σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, και αφετέρου να συνδεθεί με την κοινωνία και την επιχειρηματικότητα. Είναι στελεχωμένο με ερευνητικό προσωπικό υψηλού επιπέδου, διεξάγοντας πρωτοποριακή έρευνα, με διακρίσεις των μελών στον Ευρωπαϊκό και στον Παγκόσμιο ερευνητικό χάρτη. Διαθέτει προηγμένο εξοπλισμό και υλικοτεχνική υποδομή που περιλαμβάνει εγκαταστάσεις και εξοπλισμό σχετικά με απεικονιστικά συστήματα, υπηρεσίες μοριακής βιολογίας, βιοπληροφορικής, μεταγονιδιωματικές τεχνολογίες. Έχει καταφέρει να προσελκύσει ανταγωνιστικές χρηματοδοτήσεις και να διαχειρίζεται πληθώρα Εθνικών και Ευρωπαϊκών προγραμμάτων (ERC, Horizon 202, Horizon Europe, WIDERA, ITN – Marie Curie Actions, ΕΣΠΑ, ELIDEK, κλπ). Επίσης, προσελκύει χρηματοδοτήσεις και από άλλες πηγές (π.χ. Περιφέρεια Κρήτης, EMBO, Fondation Sante, World Health Organization) και συνεργάζεται με μεγάλες εταιρίες και φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού (π.χ. BASF, BAYER AG, Abbott Laboratories). Στην ανάπτυξη της ερευνητικής αριστείας, συμβάλλουν οι σημαντικές επιστημονικές δημοσιεύσεις σε διεθνούς κύρους και υψηλής απήχησης περιοδικά (π.χ. Nature, Science), με τις περισσότερες από αυτές να εμφανίζουν υψηλούς βιβλιομετρικούς δείκτες. Επίσης, η έρευνα που πραγματοποιείται στο ΙΜΒΒ συμβάλλει στην παραγωγή πρωτογενούς γνώσης αλλά και ενός αυξανόμενου αριθμού διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ενισχύοντας την παρουσία του Ινστιτούτου στο διεθνή, ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο επιστημονικό χώρο.
Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του Εργαστηρίου Μοριακής Εντομολογίας περιλαμβάνουν την κατανόηση των μηχανισμών με τους οποίους οι φορείς ασθενειών και οι γεωργικοί εχθροί αναπτύσσουν ανθεκτικότητα στα εντομοκτόνα, καθώς και διερεύνηση νέων στόχων εντομοκτόνων. Η έρευνα επικεντρώνεται στη διερεύνηση των μηχανισμών ανθεκτικότητας μέσω κλασικών βιοδοκιμών και προηγμένων βιοτεχνολογικών μεθόδων, όπως τεχνικές ανασυνδυασμένων ενζύμων, λειτουργικές προσεγγίσεις in vivo (εκτοπικά εκφραζόμενα γονίδια, CRISPR/Cas9 κ.α.), ανοσοεντοπισμό και ηλεκτρονική μικροσκοπία (TEM, SEM). Παράλληλα, χρησιμοποιούνται ολιστικές βιοτεχνολογικές προσεγγίσεις με τεχνολογίες αιχμής (μεταγραφωματική, πρωτεομική και με τη χρήση κυτταρικών σειρών) για την ταυτοποίηση μοριακών στόχων και τη διερεύνηση της φαρμακοκινητικής των εντομοκτόνων. Η έρευνα αποσκοπεί στην ανακάλυψη νέων, καινοτόμων στόχων και στρατηγικών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εντόμων-παρασίτων.
Ιωάννης Βόντας
Επιστημονικά Υπεύθυνος για το ΙΤΕ-ΙΜΒΒ
Ο Ιωάννης Βόντας είναι Διευθυντής του Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ-ΙΤΕ) και Καθηγητής Γεωργικής Φαρμακολογίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ερευνητική του ομάδα επικεντρώνεται στην ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων Πράσινης Βιοτεχνολογίας για την καταπολέμηση εχθρών καλλιεργειών και εντόμων υγειονομικής σημασίας, με στόχο τη δημιουργία σύγχρονων βιοτεχνολογικών εργαλείων φυτοπροστασίας. Διαθέτει σημαντική εμπειρία στον συντονισμό ερευνητικών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται τόσο από τη διεθνή βιομηχανία όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επιστημονική του δραστηριότητα χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλή διεθνή απήχηση, καθώς έχει εξασφαλίσει συνολική ερευνητική χρηματοδότηση άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ και έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 200 εργασίες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, συγκεντρώνοντας 26.136 αναφορές και h-index 82. Για δύο συνεχόμενα έτη, το 2021 και το 2022, συγκαταλέχθηκε μεταξύ των δέκα Ελλήνων ερευνητών με τη μεγαλύτερη διεθνή απήχηση δημοσιεύσεων στη λίστα Clarivate. Παράλληλα, έχει επιβλέψει περισσότερες από 20 διδακτορικές διατριβές, έχει διοργανώσει διεθνή συνέδρια και συμμετέχει ενεργά στη διεθνή επιστημονική κοινότητα ως Ακαδημαϊκός Εκδότης και μέλος επιστημονικών επιτροπών διεθνών περιοδικών. Επιπλέον, συμμετέχει σε επιτροπές αξιολόγησης ερευνητικών προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ άλλων και στο ERC Advanced για την περίοδο 2021–2026.
Στις σημαντικότερες διακρίσεις του περιλαμβάνεται η εκλογή του ως μέλους του EMBO. Επιπλέον, διετέλεσε μέλος του Τομεακού Επιστημονικού Συμβουλίου Βιοεπιστημών της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας κατά την περίοδο 2018–2020, καθώς και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας από το 2017 έως το 2022. Έχει επίσης δώσει πολυάριθμες διαλέξεις ως προσκεκλημένος ομιλητής σε διεθνή επιστημονικά φόρουμ και ιδρύματα του εξωτερικού.
Αναστασία Καμπουράκη
Μέλος της Ερευνητικής Ομάδας του ΙΤΕ-ΙΜΒΒ
Η Αναστασία Καμπουράκη είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στην ομάδα Μοριακής Εντομολογίας του Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ-ΙΤΕ) και δραστηριοποιείται στον τομέα της μοριακής εντομολογίας και της αγροβιοτεχνολογίας. Είναι γεωπόνος-βιοτεχνολόγος με εξειδίκευση στη μελέτη εντόμων–εχθρών καλλιεργειών και φορέων ασθενειών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διερεύνηση της ανθεκτικότητας των εντόμων στα εντομοκτόνα.
Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη μελέτη μηχανισμών ανθεκτικότητας εντόμων σε εντομοκτόνα, την εκτροφή και συντήρηση εντόμων — κυρίως δίπτερων και λεπιδόπτερων — καθώς και τη διεξαγωγή τοξικολογικών δοκιμών. Παράλληλα, εξειδικεύεται στην εφαρμογή σύγχρονων μοριακών διαγνωστικών εργαλείων, όπως qPCR, RT-PCR και RNAi, για την ανίχνευση και τον χαρακτηρισμό μηχανισμών ανθεκτικότητας.
Στο πλαίσιο της επιστημονικής της δραστηριότητας, έχει συμμετάσχει σε ερευνητικά προγράμματα του Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ και του Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ έχει αναλάβει την εποπτεία δράσεων παρακολούθησης και διαχείρισης επιβλαβών εντόμων. Επιπλέον, συνεργάζεται με δημόσιους φορείς, όπως το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Περιφέρεια Κρήτης. Μέχρι σήμερα έχει δημοσιεύσει 13 εργασίες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, οι οποίες έχουν συγκεντρώσει 1.075 αναφορές, με h-index 10.
Κυριακή Μαρία Παπαποστόλου
Μέλος της Ερευνητικής Ομάδας του ΙΤΕ-ΙΜΒΒ
Η Κυριακή Μαρία Παπαποστόλου είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στην ομάδα Μοριακής Εντομολογίας του Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ-ΙΤΕ) και δραστηριοποιείται στον τομέα της εντομολογίας και της διαχείρισης ανθεκτικότητας εντόμων και ακάρεων. Διαθέτει εμπειρία στον χαρακτηρισμό ανθεκτικότητας εντόμων και ακάρεων, στη διεξαγωγή βιοδοκιμών τοξικότητας με εντομοκτόνα και ακαρεοκτόνα, καθώς και στη διατήρηση και εκτροφή εντόμων και ακάρεων για ερευνητικούς σκοπούς.
Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην ανάπτυξη και εφαρμογή μοριακών διαγνωστικών εργαλείων, στη μελέτη και διαχείριση της ανθεκτικότητας εντόμων, στην καταπολέμηση εντόμων–φορέων ασθενειών και στη διαχείριση εχθρών καλλιεργειών. Μέσα από την έρευνά της συμβάλλει στην ανάπτυξη αποτελεσματικών και βιώσιμων στρατηγικών φυτοπροστασίας και δημόσιας υγείας.
Στο πλαίσιο της επιστημονικής της δραστηριότητας, έχει δημοσιεύσει 12 εργασίες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και έχει συμμετάσχει σε ερευνητικά προγράμματα του Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, του Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ, τα οποία σχετίζονται με την καταπολέμηση εντόμων και άλλων εχθρών καλλιεργειών.
Στις διακρίσεις της περιλαμβάνεται η χρηματοδότηση της διδακτορικής της διατριβής από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), αναγνώριση που επιβεβαιώνει την επιστημονική αξία και το ερευνητικό ενδιαφέρον του έργου της.
Ιωάννης Πυργιανάκης
Μέλος της Ερευνητικής Ομάδας του ΙΤΕ-ΙΜΒΒ
Ο Ιωάννης Πυργιανάκης του ειδικού τεχνικού προσωπικού δραστηριοποιείται στην Ομάδα Μοριακής Εντομολογίας του Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ-ΙΤΕ) και διαθέτει εξειδίκευση στον τομέα της φυτοπροστασίας και της διαχείρισης γεωργικών εχθρών. Είναι γεωπόνος Φυτικής Παραγωγής, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στα Ολοκληρωμένα Συστήματα Φυτοπροστασίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα είναι πιστοποιημένος Γεωργικός Σύμβουλος.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση γεωργικών εχθρών, στην εκτροφή εντόμων και στη διεξαγωγή βιοδοκιμών τοξικότητας, καθώς και στην ανάπτυξη αειφόρων και εφαρμοσμένων προσεγγίσεων φυτοπροστασίας. Μέσα από τη δραστηριότητά του συμβάλλει στην αξιολόγηση και εφαρμογή καινοτόμων στρατηγικών για τη βιώσιμη διαχείριση εντομολογικών εχθρών στις καλλιέργειες.
Στο πλαίσιο της επιστημονικής και τεχνικής του δραστηριότητας, συμμετέχει στην οργάνωση και επίβλεψη πειραμάτων αξιολόγησης καινοτόμων μεθόδων φυτοπροστασίας και διαθέτει σημαντική εμπειρία στην εκτροφή διπτέρων και λεπιδοπτέρων, όπως τα Bactrocera oleae, Ceratitis capitata, Spodoptera littoralis, Spodoptera frugiperda και Helicoverpa armigera. Παράλληλα, υποστηρίζει εφαρμοσμένες ερευνητικές δραστηριότητες που σχετίζονται με τη διαχείριση γεωργικών συστημάτων και την προστασία της αγροτικής παραγωγής.
